Journal of Studies in Applied Language

fa تحلیل تطبیقی انسجام در غزل "آشتی" از مولوی و ترجمه عربی آن به شعر توسط ویکتور الکک در پرتو زبان‌شناسی نقشگرای نظام‌مند A Comparative Analysis of Cohesion in Rumi’s Ghazal “Ashti” and Its Arabic Verse Translation by Victor al‑Kik within the Framework of Systemic Functional Linguistics [In Persian] پژوهش‌های زبانی Linguistic research پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;">زبان شناسی جدید علاقه مند بوده است که جمله را از نظر حدود و ساختار آن به عنوان صورت زبانی مستقل از ساختار دستوری دیگر مورد مطالعه قرار دهد و آن را بزرگترین واحد زبانی بداند. پژوهشگران هر کدام به روش خود در این زمینه کار کردند تا اینکه متوجه شدند که کار با جمله امکان محدودی است و همین امر باعث شد که خواهان بازکردن مطالعه زبان شناسی برای مطالعه متن به عنوان یک کل باشند که در آن علم جدیدی به نام زبان شناسی متن ظاهر شد که وظیفه بررسی انسجام متون را بر عهده دارد. این موضوع مبتنی بر یک پیش فرض منطقی است و آن این که متن فقط دنباله ای از جملات نیست، بلکه یک واحد زبانی کامل است که با انسجام و هماهنگی مشخص می شود. یکی از نظریه های زبانشناسی که در حال حاضر در تحلیل متون ادبی مورد استفاده قرار می گیرد، نظریه کارکردی سیستمی هالیدی است. در این رویکرد، زبان ابزار اولیه انتقال فرهنگ است و هر عنصر بر اساس نقشی خاص در نظام کلی زبان ارائه می شود. این رویکرد متن محور شامل ابزارهای مختلفی برای نشان دادن انسجام در متن برای انتقال بهتر مفاهیم ذهنی گوینده است. این نظریه بخش های مختلفی دارد که یکی از آنها عوامل انسجام متن است. هدف اصلی در بحث انسجام متنی این است که بررسی کنیم نویسنده چگونه محتوای متنوع و گسترده خود را سازماندهی می کند و به کار خود انسجام می بخشد. در این مقاله یکی از قصاید کوتاه مولوی با عنوان «آشتی» و ترجمه عربی آن به شعر توسط ویکتور الکک بر اساس معیارهای نظریه هالیدی و حسن در دو محور عمودی و افقی مورد بررسی قرار گرفت. پس از ارزیابی مؤلفه های این نظریه و جست و جوی نمونه های انسجام بخش آن در شعر مولوی و ویکتور الکک، با توجه به روش توصیفی- تحلیلی، این نتایج حاصل شد که عناصر انسجام دستوری و واژگانی و همه کلمات آن مانند یک زنجیر در شعر مولوی و ویکتور الکک به یکدیگر مرتبط است. انسجام واژگانی آنها بسیار بیشتر از انسجام دستوری آن است.  </div> <div style="text-align: justify;">Modern linguistics tends to examine the sentence as an autonomous linguistic unit in terms of its structural boundaries, considering it the largest grammatical entity. However, scholars gradually recognized the limitations of sentence‑based analysis, which led to a fundamental shift toward text‑centered linguistics. This shift gave rise to text linguistics, a discipline concerned with investigating textual cohesion and coherence. The foundational assumption of this field is that a text is not merely a sequence of sentences but a complete linguistic unit characterized by overall unity and interconnectedness. Among the linguistic theories widely applied in contemporary literary analysis is Halliday’s Systemic Functional Linguistics (SFL), which views language as the primary medium of cultural transmission and as a system in which every element has a specific functional role. This text‑based approach provides a comprehensive set of tools to identify and describe cohesive relations that facilitate the expression of the writer’s intended meanings. This study adopts a descriptive‑analytical method to examine one of Rumi’s short ghazals titled “Ashti” and its Arabic verse translation by Victor al‑Kik, within the theoretical parameters of Halliday and Hasan’s model of cohesion, across both vertical and horizontal axes of textual organization. After evaluating the key components of this framework and identifying examples of cohesive ties in Rumi’s and al‑Kik’s poems, the findings indicate that grammatical and lexical cohesion together create a chain‑like connection among all linguistic elements in both texts. Furthermore, lexical cohesion—achieved through repetition, lexical association, and semantic relation—proves to be stronger and more dominant than grammatical cohesion, demonstrating a shared structural coherence between the original Persian poem and its Arabic verse translation.</div> انسجام متن, غزل آشتی مولوی, ترجمه منظوم ویکتور الکک, زبان‌شناسی نقشگرا Textual Cohesion, Rumi’s Ghazal “Ashti”, Victor al‑Kik’s Verse Translation, Systemic Functional Linguistics 45 77 http://jsal.ierf.ir/browse.php?a_code=A-10-189-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadhassan Amraei محمدحسن امرائی m.amraei53@gmail.com 10031947532846001202 0000000300122836 Yes Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Lorestan University, Lorestan, Iran دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران Mahdi Farhani مهدی فرحانی m.earhani@Velayat.ac.ir 10031947532846001203 0009-0006-1540-1247 No Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Velayat University, Iranshahr, Iran استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران