fa تحلیل سبک‌شناختی فرایندهای فعلی در متون حقوقی ایران: بررسی رابطه میان گزینش‌های زبانی و قابلیت اجرایی قوانین براساس نظریه نقش‌گرایی هلیدی تحلیل گفتمان Discourse Analysis پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:14px;">سبک‌شناسی حقوقی به‌مثابه یکی از گرایش‌های زبان‌شناسی حقوقی، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت متون قانونی و تسهیل اجرای عادلانه قوانین ایفا کند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان سبک فعلی و قابلیت اجرایی قوانین، به تحلیل انواع فرایندهای موجود در متون حقوقی ایران و تعیین تأثیر گزینش‌های فعلی بر شفافیت و قدرت اجرایی قوانین می‌پردازد. فرضیه پژوهش این است که بسامد بالای فرایندهای مادی و رابطه‌ای در متون حقوقی، نشان‌دهنده قوت و قابلیت اجرای بهتر قانون است. در این راستا، چهار مجموعه قانونی (قوانین تجارت، مطبوعات، کودک و نوجوان، و احکام مدنی-کیفری) در چارچوب نظریه نقش‌گرایی هلیدی و متیسن (2014) مورد بررسی قرار گرفت. پیکره پژوهش شامل 120 صفحه (30 صفحه از هر مجموعه) بوده که از طریق تحلیل محتوای کمّی و کیفی، انواع فرایندهای شش‌گانه (مادی، ذهنی، رابطه‌ای، رفتاری، کلامی و وجودی) استخراج و بسامد آن‌ها محاسبه شد. برای ارزیابی عینی‌تر، شاخص‌های خوانایی شامل میانگین طول جمله، تراکم واژگان تخصصی و نسبت افعال به عبارات فعلی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که فرایندهای مادی (36-41%) و رابطه‌ای (33-41%) بیشترین بسامد را در تمامی چهار مجموعه دارند. قوانین مدنی-کیفری با 270 فرایند و قوانین کودک و نوجوان با 155 فرایند به‌ترتیب بالاترین و پایین‌ترین تراکم فعلی را نشان دادند. میانگین طول جملات در قوانین مدنی-کیفری (28.4 کلمه) از سایر قوانین بیشتر بود. نسبت عبارات فعلی به افعال در همه متون حدود 3:1 محاسبه شد که نشان‌دهنده پیچیدگی ساختاری بالاست. &nbsp;بسامد بالای فرایندهای کلامی در قوانین مدنی-کیفری (16%) در مقابل قوانین کودک و نوجوان (4%) نشان می‌دهد که فرصت دفاع و اعتراض در قوانین اول بیشتر است. همچنین غلبه فرایندهای ذهنی و رفتاری (21%) در قوانین کودک و نوجوان، نشان از انتزاعی‌تر بودن این قوانین دارد که می‌تواند منجر به ابهام در تفسیر و اجرا شود. یافته‌ها ضرورت بازنگری در سبک نگارش قوانین کودک و نوجوان و مطبوعات را با تأکید بر ملموس‌سازی مفاهیم از طریق افزایش فرایندهای مادی و کاهش پیچیدگی ساختاری نشان می‌دهد.</span></span></span></div> <main data-v-104cb516="" data-v-688a00a8=""> <p lang="en" style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:12px;">Legal stylistics, as one of the approaches in legal linguistics, can play an effective role in enhancing the quality of legal texts and facilitating the fair implementation of laws. This study aims to examine the relationship between verbal style and law enforceability by analyzing the types of processes present in Iranian legal texts and determining the impact of verbal choices on the clarity and executive power of laws. The research hypothesis posits that a high frequency of material and relational processes in legal texts indicates greater strength and enforceability of the law. To this end, four legal corpora (Commercial Law, Press Law, Child and Adolescent Law, and Civil-Criminal Provisions) were examined within the framework of Halliday and Matthiessen&rsquo;s (2014) Systemic Functional Theory. The research corpus comprised 120 pages (30 pages from each corpus), from which six types of processes (material, mental, relational, behavioral, verbal, and existential) were extracted and their frequencies calculated through quantitative and qualitative content analysis. For a more objective evaluation, readability indices including average sentence length, technical vocabulary density, and the ratio of verbs to verbal phrases were measured. The results showed that material processes (36-41%) and relational processes (33-41%) had the highest frequency across all four corpora. Civil-Criminal laws with 270 processes and Child and Adolescent laws with 155 processes demonstrated the highest and lowest verbal density, respectively. The average sentence length in Civil-Criminal laws (28.4 words) was higher than in other laws. The ratio of verbal phrases to verbs in all texts was calculated at approximately 3:1, indicating high structural complexity. The high frequency of verbal processes in Civil-Criminal laws (16%) compared to Child and Adolescent laws (4%) suggests that opportunities for defense and objection are greater in the former. Moreover, the predominance of mental and behavioral processes (21%) in Child and Adolescent laws indicates the more abstract nature of these laws, which may lead to ambiguity in interpretation and implementation. The findings demonstrate the necessity of revising the writing style of Child and Adolescent and Press laws, with emphasis on concretizing concepts through increasing material processes and reducing structural complexity.</span></span></span></p> </main> سبک‌شناسی حقوقی, نظریه نقش‌گرایی هلیدی, فرایندهای فعلی, قابلیت اجرایی قوانین, متون حقوقی ایران, شفافیت قانونی, تحلیل گفتمان حقوقی Legal Stylistics, Halliday’s Systemic Functional Theory, Verbal Processes (Transitivity System), Law Enforceability, Iranian Legal Texts, Legal Clarity, Legal Discourse Analysis 111 131 http://jsal.ierf.ir/browse.php?a_code=A-10-251-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Jalili مریم جلیلی maryam_jalili78@yahoo.com 10031947532846001239 0009-0000-2487-1466 Yes PhD Candidate in Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, Alzahra University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Mahmoud Mobaraki محمود مبارکی mmobaraki@jahromu.ac.ir 10031947532846001240 10031947532846001240 No Assistant Professor of Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, Jahrom University, Fars, Iran استادیار گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جهرم، فارس، ایران