Journal of Studies in Applied Language

fa تحلیل معناشناختی واژگان «آصال» و «غدو» و مشتقات آن در قرآن کریم بر اساس نظریه شبکه معنایی ایزوتسو A Semantic Analysis of the Qur’anic Terms Āṣāl and Ghudū and Their Derivatives Based on Izutsu’s Semantic Network Theory [In Persian] پژوهش‌های زبانی Linguistic research پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;">قرآن کریم به‌عنوان متنی وحیانی و بنیادین در فرهنگ اسلامی، از ظرفیتی گسترده برای پژوهش‌های زبان‌شناختی و معناشناختی برخوردار است. بررسی دقیق واژگان قرآنی، به‌ویژه واژگانی که بار مفهومی و آیینی دارند، نقش مهمی در فهم لایه‌های معنایی متن ایفا می‌کند. واژگان «غدو» و «آصال» و مشتقات آن‌ها که در مجموع ۲۳ بار در قرآن کریم به‌کار رفته‌اند، از جمله واژگانی هستند که در پیوند مستقیم با مفاهیم عبادت، ذکر و تسبیح قرار دارند و از این رو بررسی تحول معنایی آن‌ها ضروری می‌نماید. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و در چارچوب نظریه شبکه معنایی ایزوتسو انجام شده است و می‌کوشد جایگاه این دو واژه را در منظومه مفهومی قرآن کریم تبیین کند. در گام نخست، با مراجعه به منابع لغوی کلاسیک، ریشه‌شناسی و معانی پیشاقرآنی این واژگان بررسی شد؛ به‌گونه‌ای که «غدو» در متون ادبی و اشعار کلاسیک به معنای آغاز صبح و زمان شروع فعالیت و «آصال» به معنای پایان روز و آغاز شب دلالت دارد. در مرحله بعد، کاربرد این واژگان در بافت آیات قرآن کریم تحلیل شد و روابط هم‌نشینی و تقابل معنایی آن‌ها با واژگان «سبّح»، «ذکر» و «سجد» مورد واکاوی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با انتقال این واژگان از حوزه معنایی صرفاً زمانی به حوزه‌ای آیینی و معنوی، آن‌ها را به نشانه‌هایی از مداومت در عبادت و یاد خداوند تبدیل کرده است. بر اساس نظریه ایزوتسو، «غدو» و «آصال» در این شبکه معنایی به‌عنوان واژگان کلیدی عمل می‌کنند، در حالی که واژگان «سبّح»، «ذکر» و «سجد» نقش واژگان کانونی را بر عهده دارند. این شبکه مفهومی در نهایت بیانگر شکل‌گیری مفهومی قرآنی از «عبادت پیوسته و فرازمانی» است که رابطه‌ای معنادار میان زمان، انسان و بندگی الهی برقرار می‌سازد.</div> The Holy Qur’an, as a revealed and foundational text in Islamic culture, offers substantial potential for linguistic and semantic inquiry. A precise examination of Qur’anic vocabulary, particularly terms carrying conceptual and ritual significance, plays a crucial role in elucidating the text’s semantic layers. The terms Ghudū and Āṣāl, along with their derivatives, occur a total of twenty-three times in the Holy Qur’an. Given their direct association with the concepts of worship, remembrance of God, and glorification, an investigation into their semantic development is warranted. Employing a descriptive-analytical method and drawing on Izutsu’s semantic network theory, this study seeks to explicate the position of these two terms within the Qur’anic conceptual system. First, through reference to classical lexicographical sources, the etymology and pre-Qur’anic meanings of these terms were examined. In literary texts and classical poetry, Ghudū denotes the beginning of the morning and the commencement of daily activity, whereas Āṣāl signifies the end of the day and the onset of night. The subsequent stage analyzes the use of these terms in the context of Qur’anic verses and investigates their syntagmatic relations and semantic oppositions with the terms sabbaḥa (to glorify), dhikr (remembrance), and sajd (prostration). The findings demonstrate that, by transferring these terms from an exclusively temporal semantic domain to a ritual and spiritual one, the Qur’an transforms them into markers of constancy in worship and the remembrance of God. Within Izutsu’s theoretical framework, Ghudū and Āṣāl function as key terms in this semantic network, while Sabbaḥa, dhikr, and Sajada serve as focal terms. Ultimately, this conceptual network reflects the formation of a Qur’anic conception of “continuous and trans-temporal worship,” establishing a meaningful relationship among time, human beings, and servitude to God.   معناشناسی قرآنی, نظریه ایزوتسو, نظریه شبکه معنایی, معناشناختی آصال, معناشناختی غدو Qur’anic Semantics, Izutsu’s Theory, Semantic Network Theory, Semantics of Āṣāl, Semantics of Ghudū 101 117 http://jsal.ierf.ir/browse.php?a_code=A-10-121-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Rezaei Kia زهرا رضایی کیا zahra.rezaeikia@mail.um.ac.ir 10031947532846001379 10031947532846001379 No M.A. Student in Arabic Literature, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Bahar Sedighi بهار صدیقی seddighi@um.ac.ir 10031947532846001380 10031947532846001380 Yes Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران