Journal of Studies in Applied Language

fa تحلیل معناشناختی واژگان «آصال» و «غدو» و مشتقات آن در قرآن کریم بر اساس نظریه شبکه معنایی ایزوتسو A Semantic Analysis of the Terms Āṣāl and Ghudū and Their Derivatives in the Holy Qur’an Based on Izutsu’s Semantic Field Theory پژوهش‌های زبانی Linguistic research پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;">قرآن کریم به‌عنوان متنی وحیانی و بنیادین در فرهنگ اسلامی، از ظرفیتی گسترده برای پژوهش‌های زبان‌شناختی و معناشناختی برخوردار است. بررسی دقیق واژگان قرآنی، به‌ویژه واژگانی که بار مفهومی و آیینی دارند، نقش مهمی در فهم لایه‌های معنایی متن ایفا می‌کند. واژگان «غدو» و «آصال» و مشتقات آن‌ها که در مجموع ۲۳ بار در قرآن کریم به‌کار رفته‌اند، از جمله واژگانی هستند که در پیوند مستقیم با مفاهیم عبادت، ذکر و تسبیح قرار دارند و از این رو بررسی تحول معنایی آن‌ها ضروری می‌نماید. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و در چارچوب نظریه شبکه معنایی ایزوتسو انجام شده است و می‌کوشد جایگاه این دو واژه را در منظومه مفهومی قرآن کریم تبیین کند. در گام نخست، با مراجعه به منابع لغوی کلاسیک، ریشه‌شناسی و معانی پیشاقرآنی این واژگان بررسی شد؛ به‌گونه‌ای که «غدو» در متون ادبی و اشعار کلاسیک به معنای آغاز صبح و زمان شروع فعالیت و «آصال» به معنای پایان روز و آغاز شب دلالت دارد. در مرحله بعد، کاربرد این واژگان در بافت آیات قرآن کریم تحلیل شد و روابط هم‌نشینی و تقابل معنایی آن‌ها با واژگان «سبّح»، «ذکر» و «سجد» مورد واکاوی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با انتقال این واژگان از حوزه معنایی صرفاً زمانی به حوزه‌ای آیینی و معنوی، آن‌ها را به نشانه‌هایی از مداومت در عبادت و یاد خداوند تبدیل کرده است. بر اساس نظریه ایزوتسو، «غدو» و «آصال» در این شبکه معنایی به‌عنوان واژگان کلیدی عمل می‌کنند، در حالی که واژگان «سبّح»، «ذکر» و «سجد» نقش واژگان کانونی را بر عهده دارند. این شبکه مفهومی در نهایت بیانگر شکل‌گیری مفهومی قرآنی از «عبادت پیوسته و فرازمانی» است که رابطه‌ای معنادار میان زمان، انسان و بندگی الهی برقرار می‌سازد.  </div> The Holy Qur’an, as a revelatory and foundational text in Islamic culture, possesses extensive potential for linguistic and semantic studies. A precise examination of Qur’anic vocabulary—particularly terms carrying conceptual and ritual significance—plays a crucial role in uncovering the semantic layers of the text. The terms “Ghudū” and “Āṣāl” and their derivatives, which collectively occur twenty-three times in the Holy Qur’an, are among the expressions closely associated with the concepts of worship, remembrance, and glorification of God; therefore, investigating their semantic development appears essential. This study adopts a descriptive-analytical approach within the framework of Izutsu’s semantic field theory and seeks to clarify the position of these two terms within the Qur’anic conceptual system. In the first stage, classical lexicographical sources were consulted in order to examine the etymology and pre-Qur’anic meanings of these terms. The findings indicate that “Ghudū” in literary texts and classical poetry denotes the early morning and the beginning of daily activity, whereas “Āṣāl” refers to the end of the day and the onset of evening. In the next stage, the usage of these terms within the context of Qur’anic verses was analyzed, and their collocational and semantic relationships with the terms “sabbaḥa” (to glorify), “dhikr” (remembrance), and “sajada” (to prostrate) were explored.The results demonstrate that the Qur’an transfers these terms from a merely temporal semantic domain into a ritual and spiritual one, transforming them into symbols of continuity in worship and remembrance of God. According to Izutsu’s theory, “Ghudū” and “Āṣāl” function as key terms within this semantic network, while “sabbaḥa,” “dhikr,” and “sajada” serve as central focal terms. Ultimately, this conceptual network reflects the formation of a Qur’anic notion of “continuous and trans-temporal worship,” establishing a meaningful relationship between time, humanity, and devotion to God. معناشناسی قرآنی, ایزوتسو, نظریه شبکه معنایی, واژه آصال, واژه غدو Qur’anic Semantics, Izutsu, Semantic Field Theory, the term “Āṣāl,” the term “Ghudū” 0 0 http://jsal.ierf.ir/browse.php?a_code=A-10-121-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Rezaei Kia زهرا رضایی کیا seddighi@um.ac.ir 10031947532846001309 10031947532846001309 No M.A. Student in Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Bahar Sedighi بهار صدیقی zahra.rezaeikia@mail.um.ac.ir 10031947532846001310 10031947532846001310 Yes Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران