Journal of Studies in Applied Language

fa بازنمایی زبانی کهن‌الگوی ایکاروس در شعر جبرا ابراهیم جبرا: خوانشی بر پایهٔ نظریهٔ یونگ The Linguistic Representation of the Icarus Archetype in the Poetry of Jabra Ibrahim Jabra: A Jungian Reading [In Persian] پژوهش‌های زبانی Linguistic research پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;">اسطوره در شعر معاصر عربی تنها یک ارجاع روایی یا بینامتنی نیست، بلکه از طریق سازمان زبانی متن به سازوکاری برای بازنمایی تجربه‌های فردی و جمعی تبدیل می‌شود. با وجود پژوهش‌های متعدد درباره کارکرد نمادین و اسطوره‌ای در شعر معاصر عربی و نیز خوانش‌های یونگی از شخصیت‌های اسطوره‌ای، چگونگی تکوین شخصیت ایکاروس در سطح سازوکارهای زبانی شعر جبرا ابراهیم جبرا کمتر به‌طور مستقل بررسی شده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که جبرا چگونه با بهره‌گیری از شبکه‌های واژگانی، تقابل‌های معنایی، ساختارهای نحوی و الگوهای تکرار، ایکاروس را از نوجوانی خطاکار در روایت کلاسیک به سوژه‌ای خودآگاه، معترض و مسئول در شعر مدرن تبدیل می‌کند. نوآوری پژوهش در پیوند دادن خوانش کهن‌الگویی یونگ با تحلیل ساختاری ـ معنایی زبان شعر و بررسی هم‌زمان فرایند فردیت‌یابی ایکاروس در پنج محور کنشی، مکانی، جسمانی، وجودی و اجتماعی است. پژوهش به روش کیفی و توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد تکرار عبارت «از سرداب‌ها بالا آمدی» و برجستگی افعال حرکتی، صعود را کنشی ارادی و آغاز «فراخوان به سفر» صورت‌بندی می‌کند. هم‌نشینی واژگان «جهش» و «شورشیانه» نیز حرکت جسمانی را به کنشی اعتراضی ارتقا می‌دهد. تقابل «متاهه/دریا»، همراه با نفی زنجیر، تفنگ، زندان و دار، گذار از انسداد و سرکوب به گشودگی نسبی را در سطح میدان‌های واژگانی بازنمایی می‌کند. همچنین، تصویر «اندام‌های نرم» و «زخم‌ها» کهن‌الگوی زخم قهرمان را عینیت می‌بخشد و گزاره‌های نفی‌کننده جاودانگی، مرگ را از شکست فیزیکی به «مرگ نمادین» و مرحله‌ای از آگاهی در فرایند فردیت‌یابی تبدیل می‌سازد. دستاورد پژوهش آن است که مرگ ایکاروس در شعر جبرا پایان سفر قهرمان نیست، بلکه با گذار از ضمیر فردی به ضمیر جمع و گسترش میدان آوایی «فریاد»، به بازگشت نمادین او در قالب آگاهی و صدایی جمعی می‌انجامد. بدین‌سان، زبان شعر جبرا اسطوره ایکاروس را از روایتی ثابت به الگویی پویا برای بازنمایی انسان معاصر تبدیل می‌کند.</div> Myth in modern Arabic poetry is not merely a narrative or intertextual reference; rather, through the linguistic organization of the text, it becomes a mechanism for representing individual and collective experiences. Despite numerous studies on the symbolic and mythic functions in modern Arabic poetry, as well as Jungian readings of mythological figures, the formation of Icarus as a poetic figure through the linguistic mechanisms of Jabra Ibrahim Jabra’s poetry has received limited independent attention. The central question of this study is how Jabra, through lexical networks, semantic oppositions, syntactic structures, and patterns of repetition, transforms Icarus from the errant adolescent of the classical narrative into a self-aware, resistant, and responsible subject in modern poetry. The originality of this study lies in combining a Jungian archetypal reading with a structural-semantic analysis of poetic language, while simultaneously examining Icarus’s individuation process across five dimensions: actional, spatial, corporeal, existential, and social. Employing a qualitative descriptive-analytical method, the study demonstrates that the repetition of the phrase “you emerged from the cellars” and the prominence of motion verbs construct ascent as a voluntary act and as the beginning of the “call to adventure.” The collocation of the words “leap” and “rebelliously” further elevates bodily movement into an act of resistance. The opposition between “labyrinth” and “sea,” together with the negation of chains, guns, prisons, and gallows, represents a transition from confinement and repression to relative openness at the level of lexical fields. Moreover, the images of “soft limbs” and “wounds” materialize the archetype of the wounded hero, while propositions denying immortality transform death from a physical defeat into a “symbolic death” and a stage of consciousness within the process of individuation. The study concludes that Icarus’s death in Jabra’s poetry does not mark the end of the hero’s journey; rather, through a shift from the individual to the collective pronoun and the expansion of the acoustic field of “cry,” it culminates in his symbolic return as a collective consciousness and voice. Thus, the language of Jabra’s poetry transforms the myth of Icarus from a fixed narrative into a dynamic model for representing modern humanity. <div style="text-align: justify;"></div> کهن‌الگوی ایکاروس, جبرا ابراهیم جبرا, نظریهٔ یونگ, تحلیل زبانی Icarus Archetype, Jabra Ibrahim Jabra, Jungian Theory, Linguistic Analysis 75 100 http://jsal.ierf.ir/browse.php?a_code=A-10-83-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Farhani مهدی فرحانی m.farhani@velayat.ar.ir 10031947532846001374 0009-0006-1540-1247 Yes Assistant Professor and Faculty Member, Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Velayat University of Iranshahr, Iran استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایران