fa تناسب معنایی Ùˆ همبستگی مفهومی در تناسب گریزی رویّ فواصل آیات بر مبنای حروف متقارب در مخرج زبان شناسی اجتماعی Sociolinguistics پژوهشي Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="color:black">قرآن کریم به عنوان تجلی گاه والایی Ùˆ شکوهمندی سازنده‌ÛŒ برین؛ نه‌تنها از بعد محتوا Ùˆ درون‌مایه، بلکه به جهت سازوکارهای زبانی Ùˆ جنبه‌های ساختاری، متنی شگفت Ùˆ معجزه آفرین است. گزاره‌های پایانی آیات(فواصل)ØŒ نموداری از بهترین Ùˆ جذاب‌ترین شیوه‌هایی است Ú©Ù‡ افزون بر ساختار موسیقایی Ùˆ لحن ریتمیک، همخوانی Ùˆ سازوارگی درونی با انتقال پیام Ùˆ محتوای آیات برقرار نموده‌اند. نظام چینش حروف پایانی آیات (حرف روی‌Ù‘) در Ù¾ÛŒ القای بینش‌ها Ùˆ درونیات همسوی آیه‌ای، گاهی صورتی ساختارشکن Ùˆ ناهمانندی به خود Ù…ÛŒ‌گیرند؛ در این خصوص از دیدگاه القاگری آواها، واکاوی Ùˆ پردازش&nbsp; شیوه‌های دگرگونی حروف پایان بندها امری ضروری Ù…ÛŒ‌نماید. رویکرد این پژوهش، رویکردی زیبایی شناسانه Ùˆ معناشناسانه است Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ‌کوشد بر مبنای پایان‌بندی‌های آیات، نکته‌های زیبایی متن را بکاود؛ از این رو نخست به معنای لغوی Ùˆ اصطلاح‌شناسی واژه &laquo;فاصله&raquo; Ùˆ نیز تبیین گونه‌های همخوان‌های متقارب در مخرج در زبان عربی پرداخته Ù…ÛŒ‌شود، Ùˆ سپس با تکیه بر این مؤلفه‌ها، در مبحث اصلی Ú©Ù‡ کاوش در جنبه‌های ناهمانند Ùˆ جایگزین در پایان آیات است؛ با ارائه نمونه‌ها Ùˆ شواهدی از گونه‌های ناهمگون، دلالت‌ها Ùˆ کارکردهای معنایی آواها Ù¾ÛŒ گرفته Ù…ÛŒ‌شود. نتایج بیانگر این است Ú©Ù‡ حوزه ناهمانندی حروف متقارب در مخرج در روی فواصل، با دلالت‌های همانند همراه بوده است، به‌گونه‌ای Ú©Ù‡ گویا دلالت یکسان با تقسیم به جزئیات پا به عرصه گذاشته‌اند، اما در سبک بیان ناهمگون ظاهر شده‌اند. به عبارتی دیگر، تغییر در ساختار روی از دید حروف متقارب در مخرج، در دلالت‌های همانند یافت Ù…ÛŒ‌شود، اما در اسلوب خطاب از مستقیم به غائب یا تقریر مختلف Ù…ÛŒ‌شود؛ لذا فاصله در قرآن تنها به موسیقی آیات Ú©Ù…Ú© نمی‌کند؛ بلکه به تغییراتی منجر Ù…ÛŒ‌شود Ú©Ù‡ برخی از ترکیب‌ها Ùˆ دلالت‌ها Ùˆ اسلوب‌های بیانی را از حالت عادی خارج Ù…ÛŒ‌سازد. از این رو، از خلال ساختارهای زبانی ناهمگون، ارتباط Ùˆ تناسب Ùˆ نظام‌مندی خطوط سوره های قرآن، به هم پیوند Ù…ÛŒ‌خورند. </span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:12px;">The Holy Quran, as a representation of profound grandeur and magnificence, is not only remarkable and miraculous in its content and essence, but also in its linguistic mechanisms and structural elements. The spaces between verses illustrate some of the most effective and captivating methods that, apart from the musical structure and rhythmic melody, establish harmony and coherence in communicating the message and substance of the verses. The organization of the final letters of verses (Al-Rawi letters) in forming connections and harmonies with the internal aspects of a verse sometimes adopts a disruptive and dissimilar structural shape. Examining and analyzing the variations in the final letters of verses becomes crucial from a sound perception standpoint. This research methodology emphasizes the aesthetic and semantic beauty that aims to affirm the textual beauty based on the endings of verses. Initially, the lexical and terminological meaning of the term &quot;gap&quot; and the explanation of the types of converging harmonies in pronunciation are discussed in Arabic. Subsequently, the primary focus is on the dissimilar and alternative aspects at the end of verses, with the presentation of examples and evidence of various types, indications, and semantic functions of sounds. The findings suggest that the realm of dissimilarity of converging end letters in the gaps has been accompanied by similar indications in a manner where they have presented the same indication by breaking down into details but have emerged in a dissimilar expressive style. In essence, changes in the surface structure, viewed from the perspective of converging end letters, are evident in similar indications, but the addressing style shifts from direct to absent or different assertion. Consequently, the gap in the Quran not only enhances the musicality of the verses but instigates changes that deviate some combinations, indications, and expressive styles from the norm. Hence, through varied linguistic structures, the connection, coherence, and systematic nature of the lines of Quranic chapters are interlinked. </span></span></span></div> زبان شناسی اجتماعی, قرآن کریم, فواصل آیات, حرف روی, تناسب گریزی, همبستگی مفهومی Sociolinguistics, Holy Quran, Verse Gaps, Al-Rawi Letters, Elusive Proportion, Conceptual Coherence 57 81 http://jsal.ierf.ir/browse.php?a_code=A-10-149-1&slc_lang=fa&sid=1 Hasan Meghyasi حسن مقیاسی h.meghyasi@yahoo.com 1003194753284600609 1003194753284600609 No Associate Professor and faculty member of the Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Qom, Qom, Iran دانشیار Ùˆ عضو هیئت علمی گروه زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه قم ØŒ قم، ایران Hasan Barzanooni حسن برزنونی hasanbarzanooni@yahoo.com 1003194753284600610 0009-0003-8693-6896 Yes Master's degree in Arabic language and literature, Faculty of Literature and Humanities, Qom University, Qom, Iran کارشناسی ارشد زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه قم ØŒ قم، ایران