مقیاسی ØØ³Ù†، برزنونی ØØ³Ù†.
(1402). تناسب معنایی Ùˆ همبستگی Ù…Ùهومی در تناسب گریزی رویّ Ùواصل آیات بر مبنای ØØ±ÙˆÙ متقارب در مخرج زبان کاوی کاربردی 7 (1) :81-57 10.61186/jsal.7.1.57 URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-113-fa.html
1- دانشیار و عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم ، قم، ایران
2- کارشناسی ارشد زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه قم ØŒ قم، ایران ، hasanbarzanooni@yahoo.com
چکیده: (4632 مشاهده)
قرآن کریم به عنوان تØÙ„ÛŒ گاه والایی Ùˆ شکوهمندی سازندهی برین؛ نهتنها از بعد Ù…ØØªÙˆØ§ Ùˆ درونمایه، بلکه به ØÙ‡Øª سازوکارهای زبانی Ùˆ ØÙ†Ø¨Ù‡Ù‡Ø§ÛŒ ساختاری، متنی Ø´Ú¯ÙØª Ùˆ Ù…Ø¹ØØ²Ù‡ Ø¢ÙØ±ÛŒÙ† است. گزارههای پایانی آیات(Ùواصل)ØŒ نموداری از بهترین Ùˆ ØØ°Ø§Ø¨ØªØ±ÛŒÙ† شیوههایی است Ú©Ù‡ Ø§ÙØ²ÙˆÙ† بر ساختار موسیقایی Ùˆ Ù„ØÙ† ریتمیک، همخوانی Ùˆ سازوارگی درونی با انتقال پیام Ùˆ Ù…ØØªÙˆØ§ÛŒ آیات برقرار نمودهاند. نظام چینش ØØ±ÙˆÙ پایانی آیات (ØØ±Ù رویّ) در Ù¾ÛŒ القای بینشها Ùˆ درونیات همسوی آیهای، گاهی صورتی ساختارشکن Ùˆ ناهمانندی به خود میگیرند؛ در این خصوص از دیدگاه القاگری آواها، واکاوی Ùˆ پردازش شیوههای دگرگونی ØØ±ÙˆÙ پایان بندها امری ضروری مینماید. رویکرد این پژوهش، رویکردی زیبایی شناسانه Ùˆ معناشناسانه است Ú©Ù‡ میکوشد بر مبنای پایانبندیهای آیات، نکتههای زیبایی متن را بکاود؛ از این رو نخست به معنای لغوی Ùˆ Ø§ØµØ·Ù„Ø§ØØ´Ù†Ø§Ø³ÛŒ واژه «Ùاصله» Ùˆ نیز تبیین گونههای همخوانهای متقارب در Ù…Ø®Ø±Ø Ø¯Ø± زبان عربی پرداخته میشود، Ùˆ سپس با تکیه بر این مؤلÙهها، در Ù…Ø¨ØØ« اصلی Ú©Ù‡ کاوش در ØÙ†Ø¨Ù‡Ù‡Ø§ÛŒ ناهمانند Ùˆ ØØ§ÛŒÚ¯Ø²ÛŒÙ† در پایان آیات است؛ با ارائه نمونهها Ùˆ شواهدی از گونههای ناهمگون، دلالتها Ùˆ کارکردهای معنایی آواها Ù¾ÛŒ Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ میشود. Ù†ØªØ§ÛŒØ Ø¨ÛŒØ§Ù†Ú¯Ø± این است Ú©Ù‡ ØÙˆØ²Ù‡ ناهمانندی ØØ±ÙˆÙ متقارب در Ù…Ø®Ø±Ø Ø¯Ø± روی Ùواصل، با دلالتهای همانند همراه بوده است، بهگونهای Ú©Ù‡ گویا دلالت یکسان با تقسیم به ØØ²Ø¦ÛŒØ§Øª پا به عرصه گذاشتهاند، اما در سبک بیان ناهمگون ظاهر شدهاند. به عبارتی دیگر، تغییر در ساختار روی از دید ØØ±ÙˆÙ متقارب در Ù…Ø®Ø±ØØŒ در دلالتهای همانند ÛŒØ§ÙØª میشود، اما در اسلوب خطاب از مستقیم به غائب یا تقریر مختل٠میشود؛ لذا ÙØ§ØµÙ„Ù‡ در قرآن تنها به موسیقی آیات Ú©Ù…Ú© نمیکند؛ بلکه به تغییراتی Ù…Ù†ØØ± میشود Ú©Ù‡ برخی از ترکیبها Ùˆ دلالتها Ùˆ اسلوبهای بیانی را از ØØ§Ù„ت عادی Ø®Ø§Ø±Ø Ù…ÛŒØ³Ø§Ø²Ø¯. از این رو، از خلال ساختارهای زبانی ناهمگون، ارتباط Ùˆ تناسب Ùˆ نظاممندی خطوط سوره های قرآن، به هم پیوند میخورند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
زبان شناسی اجتماعی دریافت: 1402/11/18 | پذیرش: 1402/12/25 | انتشار: 1402/12/25