چکیده: (3111 مشاهده)
نظریهی Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª یا کنش Ú¯ÙØªØ§Ø±ÛŒØŒ نظریهای است Ú©Ù‡ برای تØÙ„یل Ú¯ÙØªÙ…ان Ùˆ به منظور Ø¯Ø±ÛŒØ§ÙØª هد٠و قصد گوینده به کارمی رود. این نظریه، اولین بار توسط آستین Ù…Ø·Ø±Ø Ø´Ø¯ Ùˆ سرل آن را تکامل بخشید. نظرات سرل درباره ÛŒ Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª از اهمیت ویژهای برخوردار است Ùˆ در علوم زبانشناسی، ØØ§Ù…عه شناسی Ùˆ ÙلسÙÛŒ از آن بهره Ù…ÛŒ برند. ÙˆÛŒ Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª ها را در Ù¾Ù†Ø Ú¯Ø±ÙˆÙ‡ طبقه بندی کرد: الÙ. اظهاری: این نوع Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª تعهد گوینده را به صدق یک گزاره بیان Ù…ÛŒ کند ب. ترغیبی: Ú©Ù‡ مخاطب را به Ø§Ù†ØØ§Ù… دادن عملی ترغیب میکند Ø. تعهدی: تعهد گوینده را به Ø§Ù†ØØ§Ù… دادن کاری بیان Ù…ÛŒ کند د. عاطÙÛŒ : Ø§ØØ³Ø§Ø³ گوینده را در برابر وقوع رویدادی بیان Ù…ÛŒ کند Ù‡. اعلامی: گوینده شرایط ØØ¯ÛŒØ¯ÛŒ را به مخاطب اعلام Ù…ÛŒ کند. سرل برای تعیین تمایز میان Ù¾Ù†Ø Ú¯ÙˆÙ†Ù‡ ÛŒ Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª ها ازچهار عامل بهره Ù…ÛŒ گیرد: نکته ÛŒ غیر بیانی، تطبیق، وضع روانی، Ù…ØØªÙˆØ§. بررسی خطبه شقشقیه براساس Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª سرل، نشان Ù…ÛŒ دهد Ú©Ù‡ Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØªÙ‡Ø§ÛŒ اظهاری – در معنای صریØ- Ùˆ Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª های عاطÙÛŒ – در معنای ضمنی – با نکته ÛŒ غیر بیانی Ù‡ØÙˆ بیشترین تعداد را در این خطبه داشته Ùˆ در نهایت Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØª تعهدی نیز به کار Ø±ÙØªÙ‡ است اما Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØªÙ‡Ø§ÛŒ اعلامی Ùˆ ترغیبی به هیچ ÙˆØÙ‡ به کار Ù†Ø±ÙØªÙ‡ است. تطابق Ø¨Ø§ÙØª موقعیتی خطبه با انواع Ú©Ø§Ø±Ú¯ÙØªÙ‡Ø§ÛŒ به کار Ø±ÙØªÙ‡ در متن Ùˆ بسامد آنها، نشان از قدرت بالای مخاطب شناسی Ùˆ درک آن ØØ¶Ø±Øª از Ø¨Ø§ÙØª موقعیتی است. روش Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù‡ شده در این مقاله، توصیÙÛŒ – تØÙ„یلی است.
موضوع مقاله:
تØÙ„یل Ú¯ÙØªÙ…ان دریافت: 1402/2/31 | پذیرش: 1399/6/10 | انتشار: 1399/6/10