تسلیم جهرمی ÙØ§Ø·Ù…Ù‡، قاسمی نسرین.
(1401). تØÙ„یل ساختار پیرنگ در قابوس‌نامه زبان کاوی کاربردی 5 (2) :282-255URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-75-fa.html
1- استادیار زبان Ùˆ ادبیات ÙØ§Ø±Ø³ÛŒØŒ دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه جهرم ، ftaslim@yahoo.com
2- کارشناسی ارشد زبان Ùˆ ادبیات ÙØ§Ø±Ø³ÛŒØŒ دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه جهرم
چکیده: (2701 مشاهده)
قابوسنامه کتابی تعلیمی Ùˆ اخلاقی است Ú©Ù‡ عنصرالمعالی کیکاووس، از امرای آلزیار، آن در قرن پنØÙ… برای ÙØ±Ø²Ù†Ø¯Ø´ گیلانشاه نوشته است. این کتاب دارای ارزشهای ادبی Ùˆ Ø§ØØªÙ…اعی ÙØ±Ø§ÙˆØ§Ù†ÛŒ است به گونهای Ú©Ù‡ آن را Ù…ØÙ…وعهی تمدن ایرانی قبل از مغول دانستهاند. نویسنده در ØØ§ÛŒØØ§ÛŒ این کتاب برای تأثیرگذاری Ùˆ تأکید کلام خویش از ØÚ©Ø§ÛŒØ§Øª Ùˆ داستانهای تاریخی Ùˆ Ø§ØØªÙ…اعی Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù‡ کرده است. این داستانها برای ØªØ´Ø±ÛŒØ Ù†Ú©Ø§Øª اخلاقی بیان میشوند Ùˆ در آنها سیاق خاصی از داستانگویی را میتوان مشاهده کرد. یکی از عناصر داستانی Ú©Ù‡ به گونهای آشکار در ØÚ©Ø§ÛŒØªÙ‡Ø§ÛŒ قابوسنامه Ø¨Ø±ØØ³ØªÚ¯ÛŒ دارد، عنصر روایت است. این پژوهش صورت توصیÙÛŒ-تØÙ„یلی با انتخاب تصادÙÛŒ پانزده ØÚ©Ø§ÛŒØª از قابوسنامه، ساختار روایت را در این اثر با توØÙ‡ به آغاز Ùˆ شروع داستانی، مثلث داستانی، گرهاÙÚ©Ù†ÛŒ Ùˆ گرهگشایی Ùˆ... تØÙ„یل کرده است. علاوه بر ساختار پیرنگ Ùˆ Ù†ØÙˆÙ‡ شکلگیری Ùˆ روند آن در داستان، دو عنصر اصلی Ùˆ مؤثر در روایت چون شخصیتپردازی Ùˆ دیدگاه نیز واکاوی شده است. بر اساس Ù†ØªØ§ÛŒØ Ø§ÛŒÙ† تØÙ‚یق، عنصرالمعالی خودآگاه Ùˆ یا ناخودآگاه، علاوه بر بیان نکات اخلاقی، از شیوههای داستاننویسی ØØ¯ÛŒØ¯ در ØÚ©Ø§ÛŒØ§Øª قابوسنامه سود برده Ùˆ این عامل بر اثرگذاری Ùˆ صمیمیت داستانهایش Ø§ÙØ²ÙˆØ¯Ù‡ است. عنصرالمعالی در زاویه دید(دیدگاه) نیز به نوآوری هایی دست زده Ùˆ با تلÙیق چند دیدگاه، نظرگاهی نوین را بیان کرده است. او در دیدگاه با آنکه از همه ÛŒ وقایع باخبر است، از نقل همه ÛŒ ØÙˆØ§Ø¯Ø«ØŒ سوگیری Ùˆ ØªÙØµÛŒÙ„ بیش از ØØ¯ خودداری میکند Ùˆ تصمیمگیری را بر عهدهی خواننده Ù…ÛŒ گذارد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تØÙ„یل Ú¯ÙØªÙ…ان دریافت: 1400/4/5 | پذیرش: 1400/4/20 | انتشار: 1400/5/17