دوره 7، شماره 1 - ( 12-1402 )
جلد 7 شماره 1 صÙØات 105-83 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mehravaran M. (2024). Examination of Compound Verbs in the Persian Language through Corpus Analysis [In Persian]. JSAL. 7(1), 83-105. doi:10.61186/jsal.7.1.83
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-116-fa.html
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-116-fa.html
مهرآوران Ù…Øمود.(1402). تØلیل Ùعل مرکب در زبان Ùارسی براساس پیکره آن زبان کاوی کاربردی 7 (1) :105-83 10.61186/jsal.7.1.83
دانشیار گروه زبان Ùˆ ادبیات Ùارسی، دانشکده ادبیات علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران ، mehravaran72m@gmail.com
چکیده: (6298 مشاهده)
بررسی Ùˆ پژوهش دربارۀ هریک از مقوله های دستوری به Ø´Ú©Ù„ Øدا Ùˆ تخصصی، کار دستور زبان را در توصیÙØŒ تØلیل Ùˆ آموزش زبان علمیتر Ùˆ آسانتر Ù…ÛŒ کند. در زبان Ùارسی، Ùعل از نظر ساختار به Ù¾Ù†Ø Ù†ÙˆØ¹ØŒ تقسیم میشود. Ùعل مرکب، علاوه بر نقش Ù†ØÙˆÛŒ در Øمله، یکی از مقولات صرÙÛŒ است Ú©Ù‡ با ویژگیهای خود Ùˆ تشخیص مصداقهایش Ù…ØÙ„ اختلا٠دستورنویسان بوده Ùˆ هست. این پژوهش براساس تØقیقی چندساله Ùˆ تشکیل پیکرهای Ù…Ùصل از اÙعال مرکب (5500 Ùعل)ØŒ به توصی٠ویژگیها، انواع Ùˆ تنوع کاربرد آن در زبان Ùارسی، Ù…ÛŒ پردازد. ملاک انتخاب، استÙاده Ùˆ Ø±ÙˆØ§Ø Ø§ÛŒÙ† Ùعلها بوده نه Ùعلهایی Ú©Ù‡ Ù…ÛŒ توان ساخت. البته تعداد Ùعلهای مرکب طبعاً بیش از این تعداد است؛ Ùˆ به اقتضای مطلب Ùˆ پیام، Ùعلهای مرکب Øدید میسازد. آمار این پیکره را Ù…ÛŒ توان بیش از نود درصد اÙعال مرکب موØود در زبان Ùارسی امروز دانست. برخی از این Ùعلها را میتوان در موقعیتهای گوناگون به دو یا چند صورت به کاربرد Ú©Ù‡ صورت دیگر در Ùهرست نیامده است. در این کار با نظر به آراء دستور نویسان Ùˆ زبانشناسانی Ú©Ù‡ آثارشان بیشتر مورد توØÙ‡ بوده، ویژگیها Ùˆ شرایط تشخیص Ùˆ کاربرد Ùعل مرکب را به دست داده است. نتیØÛ€ این پژوهش نشان Ù…ÛŒ دهد Ú©Ù‡ Ùعل مرکب پرکاربردترین نوع در میان اÙعال با Ùهرستی بسیار متنوع است. زیرا بسیاری از نامها Ùˆ صÙتها با یک Ùعل ترکیب Ù…ÛŒ شود Ùˆ از آن Ùعل مرکب ساخته Ù…ÛŒ شود. Ùˆ این نوع با Øالت زایندگی خود، ترکیبی بودن زبان Ùارسی را بیشتر نشان Ù…ÛŒ دهد. بهترین ملاک برای شناخت این Ùعل، بررسی آن در هر Øمله به Ø´Ú©Ù„ Øداگانه است. خصوصاً بسیاری از Ù…Ùاهیم Øدید Ùˆ واژه های دخیل در زبان با یک Ùعل Ùارسی به ترکیب تبدیل Ù…ÛŒ شود. Ùعل مرکب Ùقط از دو کلمه ساخته نمی شود بلکه بیشتر از دو کلمه نیز هست. این Ùعل از نظر ساختار Ùˆ نشانه های ظاهری با ترکیب اسم/ صÙت + Ùعل Ùˆ از نظر معنایی با معنای یکپارچۀ ترکیب Ù…ÛŒ شود. در ساخت Ùعل مرکب انواع Ùعلهای ساده، پیشوندی Ùˆ مرکب Ùˆ Ù…Øموعاً 84 Ùعل، به کار میرود؛ اما Ùعلهای «Ú©Ø±Ø¯Ù†» Ùˆ «Ø´Ø¯Ù†» بیشترین کاربرد را دارند. همچنین بسیاری از اÙعال مرکب با «Ø´Ø¯Ù†» Ù…Øهول میشوند. اØزای Ùعل مرکب از نظر کنار هم قرارگرÙتن سه وضعیت دارند: گروهی هیچگاه از هم Øدا نمیشوند؛ در گروهی از آنها بین دو Øزء Ùاصله میاÙتد اما از ترکیب Ø®Ø§Ø±Ø Ù†Ù…ÛŒØ´ÙˆÙ†Ø¯. اØزای تعداد Ùراوانی از اÙعال مرکب از هم Øدا میشوند Ùˆ Ùعل را از ترکیب Ø®Ø§Ø±Ø Ù…ÛŒØ³Ø§Ø²Ù†Ø¯ Ú©Ù‡ زبان Ù…Øاورۀ امروز در Øداشدن این اØزا بسیار تأثیرگذار است.
واژههای کلیدی: زبان شناسی اجتماعی، زبان Ùارسی، قواعد زبانی، Ùعل مرکب، پیکرۀ صرÙÛŒ Ùعل، پیکرۀ غیر صرÙÛŒ Ùعل
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
زبان شناسی اجتماعی
دریافت: 1402/7/2 | پذیرش: 1402/12/25 | انتشار: 1402/12/25
دریافت: 1402/7/2 | پذیرش: 1402/12/25 | انتشار: 1402/12/25
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تØت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |