Poorsadami A, Ali Asvadi A A, zaredorniani I.
(2027). Analysis of the Translation of Cultural Elements in the Novel Naqat Ṣāliḥa Based on Peter Newmark’s Model. , JSAL. 10(1),
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-266-fa.html
1- دانشجوی مترجمی زبان و ادبیات عرب دانشگاه خوارزمی
2- دانشیار ادبیات عرب دانشگاه خوارزمی ، asvadi@khu.ac.ir
3- دانشیار گروه زبان و ادبیلت عربی دانشکده ادبیات علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران ایران.
چکیده: (47 مشاهده)
ترجمهٔ ادبی فراتر از انتقال صوری واژگان، فرایندی میانفرهنگی برای بازآفرینی جهانبینی، باورها و الگوهای زیستی متن مبدأ است. رمان «ناقه صالحه» اثر سعود السنعوسی، به دلیل انباشتگیِ اصطلاحات اقلیمی بادیه، ساختارهای قبیلهای و سنتهای کهن، چالشهای بنیادینی در انتقال فرهنگی ایجاد میکند. با وجود اهمیت این اثر، بررسی ترجمهٔ فارسی آن بر پایهٔ الگوهای نقد ترجمه مغفول مانده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نحوهٔ بازنمایی و ارزیابی شیوههای انتقال مؤلفههای فرهنگی این رمان بر اساس چارچوب نظری و راهبردهای دوازدهگانهٔ پیتر نیومارک انجام شده است تا میزان توفیق و چالشهای ترجمه را تبیین کند. پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و از طریق نمونهگیری هدفمند انجام گرفته است. از میان کل عناصر فرهنگی استخراجشده (۵۸ مورد)، تعداد ۳۵ نمونهٔ شاخص و دارای بیشترین بار معنایی و چالش ترجمهشناختی از پنج مقولهٔ نیومارک (بومشناختی، فرهنگ مادی، فرهنگ اجتماعی، نهادها و آداب، و اشارات و عادات) گزینش و با متن مبدأ مقایسه شدند. تحلیل دادهها در قالب فرایندی چهارمرحلهای شامل شناسایی عنصر، تعیین طبقه، مشخصکردن راهبرد مترجم، و ارزیابی تطبیقی توفیق ترجمه صورت پذیرفته است. یافتهها نشان میدهند مترجم از رویکردی متکثر بهره برده است. عناصر بومشناختی (مانند گیاهان بومی «العرفج» و «الحمض» و اصطلاح «الناقه الخَلوج») و فرهنگ مادی (نظیر «غتره»، «عقال» و «ثوب») بیشترین چالش را ایجاد کردهاند. در برگردان این موارد، وامگیری و انتقال مستقیم همراه با معادلیابی فرهنگی به حفظ رنگ بومی کمک کرده؛ اما در برخی موارد بهدلیل نبود معادلهای زیستی دقیق یا غفلت از توضیحات پیرامتنی (مانند برگردان نادرست «حمض» به «اسید» یا ابهام واژه «خلوج»)، انتقال معنا با نارسایی مواجه شده است. همچنین در بخش اشارات و عادات رفتاری، غلبهٔ ترجمهٔ لفظی مانع بازنمایی کامل لایههای عاطفی و پیوند هویتی شخصیتها با بوم صحرا شده است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
پژوهشهای زبانی دریافت: 1405/5/17 | پذیرش: 1405/8/18 | انتشار: 1405/12/10