ÙÙ„Ø§ØØªÛŒ صغری، کوثری Ø¬Ø¹ÙØ±Ø¢Ø¨Ø§Ø¯ Ø§ÙØ³Ø§Ù†Ù‡.
(1403). استعارۀ Ù…Ùهومی عشق در دیوان عمربن ابی ربیعه زبان کاوی کاربردی 8 (1) :51-29URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-140-fa.html
1- دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2- دانشجوی دکتری زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ، afsane.kosari@khu.ac.ir
چکیده: (3085 مشاهده)
زبانشناسی شناختی، شاخه ای نوظهور از زبانشناسی است Ú©Ù‡ مهمترین مبنای مطالعات آن بر این اصل استوار است Ú©Ù‡ زبان انعکاس دهندۀ کارکرد ذهن است Ùˆ بر ارتباط Ùˆ ذهن Ùˆ زبان تأکید دارد. Ø·Ø±Ø Ø§Ù†Ø¯ÛŒØ´Ù‡ استعاره های Ù…Ùهومی در معنی شناسی شناختی یکی از تأثیرگذارترین دستاوردهای زبانشناسی ØØ¯ÛŒØ¯ به شمار میآید Ú©Ù‡ نخستین بار در سال 1980 از سوی ØÙˆØ±Ø لیکا٠و مارک ØØ§Ù†Ø³ÙˆÙ† Ù…Ø·Ø±Ø Ø´Ø¯. آنان بر این نکته تأکید کردند Ú©Ù‡ اساس استعاره ها Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… هستند نه واژه ها. استعاره ها عموماً براساس تشابه نیستند؛ بلکه بر مبنای ØªØØ±Ø¨Ù‡ های Ù…ØÛŒØ·ÛŒ میان دو ØÙˆØ²Û€ Ù…Ùهومی Ù…ØªÙØ§ÙˆØª Ø´Ú©Ù„ Ù…ÛŒ گیرند. یکی از Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… انتزاعی Ùˆ مورد توØÙ‡ عمربن ابی ربیعه در دیوان شعری، مسئلۀ عشق است، عشق Ùˆ دیگر Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… مربوط به آن در شعر او در هیئت استعاری بیان شده اند. در پژوهش ØØ§Ø¶Ø±ØŒ استعارۀ عشق در چارچوب معناشناسی شناختی با روش توصیÙÛŒ- تØÙ„یلی بر بنیان نظریۀ "لیکا٠و ØØ§Ù†Ø³ÙˆÙ†" مورد بررسی قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ است. لذا از میان اشعار ÙˆÛŒ Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ…ÛŒ Ú©Ù‡ عشق را به ذهن متبادر Ù…ÛŒ سازد Ø§Ø³ØªØ®Ø±Ø§Ø Ùˆ تØÙ„یل Ù…ÛŒ شود. Ù†ØªØ§ÛŒØ ØØ§Ú©ÛŒ از این است که؛ کلان استعاره هایی با Ù…ØÙˆØ±ÛŒØª عشق، گزاره هایی چون "عشق درد Ùˆ بیماری است"ØŒ "عشق آتش است"ØŒ Ùˆ "عشق ØÙ†ÙˆÙ† Ùˆ دیوانگی است" نشاندهنده این است Ú©Ù‡ شاعر نابودگری Ùˆ مرارت Ùˆ Ùنا را ØØ§ØµÙ„ عشق Ù…ÛŒ داند. شاعر در اکثریت نگاشته ایی Ú©Ù‡ در مورد عشق داشته؛ از ذهنی به سمت عینی در ØØ±Ú©Øª است اگرچه گاه در برخی از موارد از نگاشته ای ذهنی ملموس تری برای درک بیشتر عشق مدد Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ است. عمر بن ربیعه از تعابیر منÙÛŒ Ù…ØØ³ÙˆØ³ همچون؛ درد Ùˆ بیماری، ØÙ†Ú¯ØŒ قتل، آتش، سرقت Ø§Ø³ØªÙØ§Ø¯Ù‡ نموده است Ú©Ù‡ ناظر بر سختی Ùˆ دشواری های طریقت عشق است Ùˆ به ÙˆØÙ‡Ù‡ ÛŒ منÙÛŒ عشق اشاره Ù…ÛŒ کند Ùˆ در مقابل از تعابیر مثبت Ùˆ مطلوب بسان ØØ§ÙˆØ¯Ø§Ù†Ú¯ÛŒØŒ زیبایی، Ùˆ درمان هم نگاشت شده اند.برخی از نگاشته ای شعری، دو ÙˆØÙ‡ÛŒ هستند به گونه ای که؛ در استعارۀ Ù…Ùهومی "عشق غم Ùˆ اندوه است" اگرچه این غم ØØ§Ù†Ú¯Ø¯Ø§Ø² است ولی برای عاشق این درد Ùˆ Ø±Ù†Ø Ù…Ø·Ù„ÙˆØ¨ Ùˆ دلپذیر است Ùˆ تلخی این غم را با عشق به ØØ§Ù† Ù…ÛŒ خرد Ùˆ در این طریقت تØÙ…Ù„ هرگونه ØÙ‚ارت Ùˆ خواری را Ù…ÛŒ پذیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تØÙ„یل Ú¯ÙØªÙ…ان دریافت: 1403/4/20 | پذیرش: 1403/7/8 | انتشار: 1403/12/12