دوره 8، شماره 4 - ( 9-1404 )
جلد 8 شماره 4 صفحات 157-133 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Arefi A, Karimpour Kasin R. (2025). The Aesthetics of Conceptual Metaphor in Nahj al-Balagha’s Khutbat al-Qasi’ah According to the Lakoff and Johnson Theory [In Persian]. JSAL. 8(4), 133-157.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-203-fa.html
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-203-fa.html
عارفی احمد، کریم پور کاسین رضا.(1404). زیباییشناسی استعاره مفهومی در خطبه قاصعه نهج البلاغه طبق نظریه لیکاف و جانسون زبان کاوی کاربردی 8 (4) :157-133
1- دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران ، ahmad.arefi@yahoo.com
2- دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (1146 مشاهده)
نهجالبلاغه، بهعنوان اثری دینی رویکرد ادبی، با بهرهگیری از استعارههای مفهومی متنوع ، مفاهیم عمیق دینی و اخلاقی را با زبانی شیوا و قابلفهم بیان میکند تا انتقال مفاهیم انتزاعی به تجربیات حسی تسهیل شود. این امر، که هدف آن افزایش درک و تأثیرگذاری بر مخاطب است، از طریق تکیه بر ساختار شناختی نهفته در استعارههای مفهومی محقق میگردد. این پژوهش با تکیه بر نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون، به تحلیل جامع استعارههای خطبه قاصعه (خطبه ۱۹۲) پرداخته و نقش چندوجهی آنها را در تقویت زیباییشناسی ادبی و انتقال اثربخش مفاهیم دینی بررسی میکند. روش تحقیق کیفی و تحلیلی بوده و بر استخراج و دستهبندی استعارهها بر اساس مدل لیکاف و جانسون متمرکز است. استعارههای ساختاری (نظیر «عزت الهی بهعنوان لباس»)، هستیشناختی (نظیر «تیر وعید» بهعنوان شیء تهدیدآمیز) و جهتی (نظیر «آتش تعصب» و «تاریکی جهالت») بهعنوان مؤلفههای اصلی تحلیل شدهاند. این نگاشتها، مفاهیم انتزاعی مانند عزت، کبر و گمراهی را به تصاویر ملموس تبدیل کرده و درک شناختی آنها را برای مخاطب تسهیل میکنند. یافتههای پژوهش نشان میدهند که زیباییشناسی این خطبه در ترکیب موفقیتآمیز این سه دسته استعاره نهفته است. این استعارهها با ایجاد ایجاز بلاغی، ریتم منسجم و تصاویر بصری پویا، کلام را به سطحی والا از بلاغت ارتقا دادهاند. تضادهای معنایی عمیقی که از تقابل مفاهیمی چون لباس عزت در برابر کبر متضاد، یا نور ایمان در برابر آتش تعصب ایجاد میشود، تأثیر عاطفی و فکری عمیقی بر مخاطب میگذارد. از منظر دینی، این ملموسسازی، مخاطب را مستقیماً به تأمل در فضایل تقوا و فروتنی و پرهیز از رذایل دعوت میکند. از منظر شناختی، این الگوهای استعاری، بازتابدهنده ساختارهای فکری رایج عصر امام (ع) بوده و در عین حال، به دلیل ماهیت جهانشمولشان، قابلیت تطبیق با فرهنگهای مختلف را دارا هستند. در نهایت، استعارههای مفهومی خطبه قاصعه نه تنها ابزارهای بلاغی، بلکه ساختارهای شناختی محوری هستند که نقش حیاتی در هدایت اخلاقی و تقویت ادراک مخاطب ایفا میکنند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تحلیل گفتمان
دریافت: 1404/5/29 | پذیرش: 1404/8/9 | انتشار: 1404/9/10
دریافت: 1404/5/29 | پذیرش: 1404/8/9 | انتشار: 1404/9/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |