دوره 9، شماره 2 - ( 3-1405 )
جلد 9 شماره 2 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Motamedisedeh F, Amirahmadian B. (2026). Pragmatics of the Political Joke in the Glasnost Era (1986–1991): Conversational Implicature and Indirect Speech Acts. JSAL. 9(2),
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-257-fa.html
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-257-fa.html
معتمدی سده فاطمه، امیراحمدیان بهرام.(1405). کاربردشناسی جوک سیاسی در دوران گلاسنوست (۱۹۸۶–۱۹۹۱): استلزام مکالمهای و کنش گفتار غیرمستقیم زبان کاوی کاربردی 9 (2)
1- کارشناسی ارشد رشته مطالعات روسیه، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، fatemehmtmd1997@gmail.com
2- استادیار مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- استادیار مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (13 مشاهده)
جوکهای سیاسی در نظامهای گفتمانی تحت سانسور، با وجود ساختار زبانی فشرده و موقعیتی، کارکردی فراتر از سرگرمی صرف مییابند و در مرز میان بیان و سکوت شکل میگیرند. در دوران گلاسنوست (۱۹۸۶–۱۹۹۱)، تعدیل نسبی محدودیتهای گفتمانی موجب شد طنز سیاسی به فضایی برای بازآرایی روابط قدرت میان گوینده، شنونده و نهاد ایدئولوژیک تبدیل شود. این پژوهش با هدف تبیین سازوکارهای زبانیای انجام شده که جوک سیاسی از طریق آنها معنای انتقادی را بهصورت غیرمستقیم تولید و منتقل میکند، بدون آنکه گوینده مسئولیت گفتمانی مستقیم آن را بر عهده بگیرد. چارچوب اصلی تحلیل، اصل همکاری و استلزام مکالمهای گرایس و نظریه کنش گفتار سرل است؛ چارچوب ایدئولوژیگفتمان ون دایک در مقام سطحی تفسیری و کلانتر به کار رفته تا یافتههای خرد کاربردشناختی را به بازنماییهای قدرت پیوند دهد. پیکره پژوهش شامل بیستوهشت جوک سیاسی این دوره است که بر پایه پنج معیار همزمان (از جمله تعلق به بازه زمانی گلاسنوست، محتوای سیاسی مستقیم، و ثبت در منبع علمی معتبر) از منابع آرشیوی و علمی گزینش شدهاند؛ محدودیت اصلی این پیکره، اتکای آن به جوکهای ثبتشده در منابع مکتوب انگلیسیزبان و پوشش نسبتاً محدود منابع پژوهشی روسیزبان است. تحلیل نشان میدهد که نقض هدفمند مؤلفههای کیفیت و ربط در اصل همکاری، استلزامهای مکالمهای را شکل میدهد که بار انتقادی جوک را بدون بیان مستقیم آن منتقل میکنند. کنشهای گفتاری در این جوکها عمدتاً بهصورت غیرمستقیم عمل میکنند و میان نیروی انجامی ظاهری و نیروی واقعی فاصلهای ایجاد میکنند که گوینده را در برابر مسئولیتپذیری گفتمانی محافظت میکند. بافت سیاسیاجتماعی نقشی تعیینکننده در فعالسازی این استلزامها دارد و معنا تنها در تعامل میان متن و دانش مشترک شنوندگان از وضعیت ایدئولوژیک حاکم بازسازی میشود. در موارد محدودی، این جوکها همزمان با مقاومت، بخشی از مفروضات ایدئولوژیک مسلط را نیز بازتولید میکنند؛ یافتهای که در بخش بحث با مصادیق مشخص پیگیری میشود. نوآوری پژوهش در بازتعریف جوک سیاسی بهمثابه داده زبانی، بهجای سند تاریخی، و در تلفیق نظاممند این سه سنت نظری بر پیکرهای واحد نهفته است؛ رویکردی که در پژوهشهای پیشین این حوزه کمتر بهصورت یکپارچه دنبال شده است.
واژههای کلیدی: کاربردشناسی زبان، تحلیل گفتمان انتقادی، طنز سیاسی، عصر گلاسنوست، استلزام مکالمهای، کنش گفتار غیرمستقیم
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
پژوهشهای زبانی
دریافت: 1405/4/9 | پذیرش: 1405/3/10 | انتشار: 1405/3/10
دریافت: 1405/4/9 | پذیرش: 1405/3/10 | انتشار: 1405/3/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |