XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mozaffari S, Kosari A. (2025). Structural Conceptual Metaphor in Adab al‑Kabīr and Adab al‑Ṣaghīr: A Case Study of the Concept ʿAql [In Persian]. JSAL. 8(3), 79-97.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-165-fa.html
مظفری سودابه، کوثری افسانه.(1404). استعاره مفهومی ساختاری در رساله های ادب کبیر Ùˆ ادب صغیر؛ مطالعه موردی: واژه عقل زبان کاوی کاربردی 8 (3) :97-79

URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-165-fa.html


1- دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2- دانشجوی دکتری زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ، afsane.kosari@khu.ac.ir
چکیده:   (3444 مشاهده)
نظریهٔ استعارهٔ مفهومی، از بنیادین‌ترین دستاوردهای زبان‌شناسی شناختی به‌شمار Ù…ÛŒ‌رود Ùˆ بر این فرض استوار است Ú©Ù‡ انسان مفاهیم انتزاعی را از رهگذر تØ‌ربه‌های زیسته Ùˆ مفاهیم عینی Ùˆ ملموس درک Ù…ÛŒ‌کند. بر اساس دیدگاه لیکاف Ùˆ Ø‌انسون (Û±Û¹Û¸Û°)ØŒ استعاره نه زینتی ادبی بلکه سازوکاری شناختی است Ú©Ù‡ نظام اندیشه Ùˆ فرایند ادراک انسان را سامان Ù…ÛŒ‌بخشد Ùˆ از طریق نگاشت میان حوزه‌های مبدأ Ùˆ مقصد، شالودهٔ ساختار مفهومی را Ø´Ú©Ù„ Ù…ÛŒ‌دهد. پژوهش حاضر با تکیه بر این چارچوب نظری Ùˆ از رهیافت توصیفی Ù€ تحلیلی، بازنمایی مفهوم «Ø¹Ù‚Ù„» را در دو رسالهٔ ادب کبیر Ùˆ ادب صغیر ابن‌مقفع بررسی Ù…ÛŒ‌کند. داده‌ها متشکل از گزیده‌های عربی این آثار است Ú©Ù‡ پس از ترØ‌مه Ùˆ تحلیل، در الگوی سه‌گانهٔ استعاره‌های ساختاری، هستی‌شناختی Ùˆ Ø‌هتی Ø‌ای‌گذاری شد. تحلیل داده‌ها نشان داد ابن‌مقفع در بازنمایی مفهوم «Ø¹Ù‚Ù„» عمدتاً از الگوی استعاره‌های ساختاری بهره گرفته Ùˆ از طریق آن مفهومی ایØ‌ابی Ùˆ کنش‌مدار از خرد ترسیم کرده است. استعاره‌هایی چون «Ø¹Ù‚Ù„ به‌مثابه سرمایه»ØŒ «Ø¹Ù‚Ù„ چراغ هدایت»ØŒ «Ø¹Ù‚Ù„ مهار زبان» Ùˆ «Ø¹Ù‚Ù„ به‌مثابه سرشت» گویای آن است Ú©Ù‡ در نظام فکری وی، عقل نیرویی ذاتی، هدایت‌گر Ùˆ سامان‌دهندهٔ حیات اخلاقی انسان تلقی Ù…ÛŒ‌شود. همچنین، بسامد بالای استعاره‌های ساختاری در مقایسه با سایر گونه‌ها، نشانگر گرایش نویسنده به تبیین نسبت عقل Ùˆ فعل اخلاقی در قالبی تØ‌ربی Ùˆ تعلیمی است. مسیر غالب نگاشت‌های مفهومی از ذهنی به ذهنی بوده Ùˆ ابن‌مقفع با بهره‌گیری از تصویرهای محسوس، مفاهیمی مانند دانایی، بصیرت Ùˆ خردورزی را به سطحی ملموس انتقال Ù…ÛŒ‌دهد. در نتیØ‌ه، نظام استعاری او بازتابی از پیوند زبانی Ùˆ فرهنگی است Ú©Ù‡ در قرن دوم Ù‡Ø‌ری میان خرد، اخلاق Ùˆ ادب برقرار بوده است. مطالعهٔ استعاره‌های مفهومی در آثار ابن‌مقفع، علاوه بر شناخت ساختار ذهنی Ùˆ نظام ارزشی او، Ù…ÛŒ‌تواند روند تکوین گفتمان عقلانیت را در سنت نثر تعلیمی عربی نشان دهد.
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: پژوهش‌های زبانی
دریافت: 1403/9/10 | پذیرش: 1404/2/25 | انتشار: 1404/6/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.