Mozaffari S, Kosari A.
(2025). Structural Conceptual Metaphor in Adab al‑Kabīr and Adab al‑Ṣaghīr: A Case Study of the Concept ʿAql [In Persian]. JSAL. 8(3), 79-97.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-165-fa.html
Ù…Ø¸ÙØ±ÛŒ سودابه، کوثری Ø§ÙØ³Ø§Ù†Ù‡.
(1404). استعاره Ù…Ùهومی ساختاری در رساله های ادب کبیر Ùˆ ادب صغیر؛ مطالعه موردی: واژه عقل زبان کاوی کاربردی 8 (3) :97-79URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-165-fa.html
1- دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2- دانشجوی دکتری زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات Ùˆ علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران ، afsane.kosari@khu.ac.ir
چکیده: (3444 مشاهده)
نظریهٔ استعارهٔ Ù…Ùهومی، از بنیادینترین دستاوردهای زبانشناسی شناختی بهشمار میرود Ùˆ بر این ÙØ±Ø¶ استوار است Ú©Ù‡ انسان Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… انتزاعی را از رهگذر ØªØØ±Ø¨Ù‡Ù‡Ø§ÛŒ زیسته Ùˆ Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… عینی Ùˆ ملموس درک میکند. بر اساس دیدگاه لیکا٠و ØØ§Ù†Ø³ÙˆÙ† (Û±Û¹Û¸Û°)ØŒ استعاره نه زینتی ادبی بلکه سازوکاری شناختی است Ú©Ù‡ نظام اندیشه Ùˆ ÙØ±Ø§ÛŒÙ†Ø¯ ادراک انسان را سامان میبخشد Ùˆ از طریق نگاشت میان ØÙˆØ²Ù‡Ù‡Ø§ÛŒ مبدأ Ùˆ مقصد، شالودهٔ ساختار Ù…Ùهومی را Ø´Ú©Ù„ میدهد. پژوهش ØØ§Ø¶Ø± با تکیه بر این چارچوب نظری Ùˆ از Ø±Ù‡ÛŒØ§ÙØª توصیÙÛŒ Ù€ تØÙ„یلی، بازنمایی Ù…Ùهوم «Ø¹Ù‚Ù„» را در دو رسالهٔ ادب کبیر Ùˆ ادب صغیر Ø§Ø¨Ù†Ù…Ù‚ÙØ¹ بررسی میکند. دادهها متشکل از گزیدههای عربی این آثار است Ú©Ù‡ پس از ترØÙ…Ù‡ Ùˆ تØÙ„یل، در الگوی سهگانهٔ استعارههای ساختاری، هستیشناختی Ùˆ ØÙ‡ØªÛŒ ØØ§ÛŒÚ¯Ø°Ø§Ø±ÛŒ شد. تØÙ„یل دادهها نشان داد Ø§Ø¨Ù†Ù…Ù‚ÙØ¹ در بازنمایی Ù…Ùهوم «Ø¹Ù‚Ù„» عمدتاً از الگوی استعارههای ساختاری بهره Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ Ùˆ از طریق آن Ù…Ùهومی Ø§ÛŒØØ§Ø¨ÛŒ Ùˆ کنشمدار از خرد ترسیم کرده است. استعارههایی چون «Ø¹Ù‚Ù„ بهمثابه سرمایه»ØŒ «Ø¹Ù‚Ù„ چراغ هدایت»ØŒ «Ø¹Ù‚Ù„ مهار زبان» Ùˆ «Ø¹Ù‚Ù„ بهمثابه سرشت» گویای آن است Ú©Ù‡ در نظام Ùکری وی، عقل نیرویی ذاتی، هدایتگر Ùˆ ساماندهندهٔ ØÛŒØ§Øª اخلاقی انسان تلقی میشود. همچنین، بسامد بالای استعارههای ساختاری در مقایسه با سایر گونهها، نشانگر گرایش نویسنده به تبیین نسبت عقل Ùˆ ÙØ¹Ù„ اخلاقی در قالبی ØªØØ±Ø¨ÛŒ Ùˆ تعلیمی است. مسیر غالب نگاشتهای Ù…Ùهومی از ذهنی به ذهنی بوده Ùˆ Ø§Ø¨Ù†Ù…Ù‚ÙØ¹ با بهرهگیری از تصویرهای Ù…ØØ³ÙˆØ³ØŒ Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ…ÛŒ مانند دانایی، بصیرت Ùˆ خردورزی را به سطØÛŒ ملموس انتقال میدهد. در نتیØÙ‡ØŒ نظام استعاری او بازتابی از پیوند زبانی Ùˆ ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒ است Ú©Ù‡ در قرن دوم Ù‡ØØ±ÛŒ میان خرد، اخلاق Ùˆ ادب برقرار بوده است. مطالعهٔ استعارههای Ù…Ùهومی در آثار Ø§Ø¨Ù†Ù…Ù‚ÙØ¹ØŒ علاوه بر شناخت ساختار ذهنی Ùˆ نظام ارزشی او، میتواند روند تکوین Ú¯ÙØªÙ…ان عقلانیت را در سنت نثر تعلیمی عربی نشان دهد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
پژوهش‌های زبانی دریافت: 1403/9/10 | پذیرش: 1404/2/25 | انتشار: 1404/6/10