Bazvand A.
(2025). A Morphosyntactic Analysis of Verbal Structure in the Laki Dialect and Its Relation to the Persian Verb System [In Persian]. JSAL. 8(3), 127-156.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-200-fa.html
بازوند علی.
(1404). تØÙ„یل ساختار صرÙÛŒ Ù€ Ù†ØÙˆÛŒ Ø§ÙØ¹Ø§Ù„ در گویش Ù„ÙŽÚ©ÛŒ Ùˆ نسبت آن با نظام ÙØ¹Ù„ÛŒ زبان ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ زبان کاوی کاربردی 8 (3) :156-127URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-200-fa.html
استادیار گروه آموزش زبان Ùˆ ادبیات ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ دانشگاه ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒØ§Ù†ØŒ تهران، ایران ، dr.bazvanda@cfu.ac.ir
چکیده: (2540 مشاهده)
پژوهش ØØ§Ø¶Ø± با رویکردی توصیÙÛŒ Ù€ تØÙ„یلی به بررسی ساختار صرÙÛŒ Ùˆ Ù†ØÙˆÛŒ Ø§ÙØ¹Ø§Ù„ در گویش Ù„ÙŽÚ©ÛŒ Ùˆ تبیین نسبت آن با نظام ÙØ¹Ù„ÛŒ زبان ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ میپردازد. گویش لَکی، از شاخههای زبانهای ایرانی شمالغربی Ùˆ بازماندهای از پهلوی میانه، در مناطق غربی ایران بهویژه در استان لرستان Ùˆ بخشهایی از کرمانشاه، ایلام Ùˆ همدان Ø±ÙˆØ§Ø Ø¯Ø§Ø±Ø¯ Ùˆ از نظر تاریخی Ùˆ زبانی ØØ§ÛŒÚ¯Ø§Ù‡ÛŒ میان گویشهای کردی Ùˆ لری دارد. با ÙˆØÙˆØ¯ اختلاÙنظر میان زبانشناسان درباره ماهیت زبانی یا گویشی لَکی، اغلب پژوهشهای ØØ¯ÛŒØ¯ آن را زبانی مستقل با نظام دستوری منسØÙ… میدانند. در این پژوهش، ساختمان ÙØ¹Ù„ در گویش Ù„ÙŽÚ©ÛŒ از ØÛŒØ« Ø§ØØ²Ø§ÛŒ سازنده (بن، پیشوند، پسوند، شناسه Ùˆ نشانههای زمانی Ùˆ ÙˆØÙ‡ÛŒ) بررسی شد Ùˆ Ù†ØªØ§ÛŒØ Ø¨Ø§ ساخت ÙØ¹Ù„ در زبان ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ معیار مقایسه گردید. دادههای میدانی ØØ§ØµÙ„ از گویشوران مناطق مختل٠لَکنشین نشان میدهد Ú©Ù‡ Ø§ÙØ¹Ø§Ù„ لَکی، همانند ÙØ§Ø±Ø³ÛŒØŒ دارای بن ÙØ¹Ù„ÛŒ ثابتاند Ú©Ù‡ با Ø§ÙØ²ÙˆØ¯Ù† پیشوندها Ùˆ پسوندهای صرÙی، زمان، شخص Ùˆ ÙˆØÙ‡ را نشان میدهند. نظام زمانی Ø§ÙØ¹Ø§Ù„ در این گویش بر سه زمان اصلی گذشته، ØØ§Ù„ Ùˆ آینده استوار است Ùˆ در هر زمان، ساختهای ساده Ùˆ مرکب ÙˆØÙˆØ¯ دارد. بررسیها بیانگر آن است Ú©Ù‡ شناسههای ÙØ¹Ù„ÛŒ در Ù„ÙŽÚ©ÛŒ با اندکی ØªÙØ§ÙˆØª آوایی از ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ تبعیت میکنند Ùˆ از نظر Ù†ØÙˆÛŒ نیز ترتیب ØÙ…له غالباً نهاد + Ù…ÙØ¹ÙˆÙ„ + ÙØ¹Ù„ است. نکته درخور توØÙ‡ آنکه، همانند ÙØ§Ø±Ø³ÛŒØŒ Ø§ÙØ¹Ø§Ù„ در گویش Ù„ÙŽÚ©ÛŒ به دو گروه ØØ±Ú©ØªÛŒ Ùˆ ØºÛŒØ±ØØ±Ú©ØªÛŒ تقسیم میشوند Ùˆ قواعد هماهنگی ÙØ¹Ù„ با نهاد در شخص Ùˆ شمار در این گویش ØÙظ شده است. ÛŒØ§ÙØªÙ‡Ù‡Ø§ÛŒ این پژوهش گویای آن است Ú©Ù‡ علاوه بر شباهتهای صرÙی، از دیدگاه معناشناسی Ùˆ کاربردشناسی نیز نظام ÙØ¹Ù„ÛŒ Ù„ÙŽÚ©ÛŒ بازتابی از پیوستگی تاریخی Ùˆ ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒ آن با زبان ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ Ùˆ دیگر زبانهای ایرانی است. نتیØÙ‡ نهایی پژوهش نشان میدهد Ú©Ù‡ گویش Ù„ÙŽÚ©ÛŒ ÙˆØ§ØØ¯ نظامی پویا Ùˆ مستقل در ساخت ÙØ¹Ù„ است، اما در عین ØØ§Ù„ØŒ پیوندهای ژرÙÛŒ با ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ دارد Ú©Ù‡ ریشه در تداوم سنت زبانی ایران باستان دارد. شناخت عمیق این ساختارها میتواند زمینهساز بررسیهای تطبیقی گستردهتر در ØÙˆØ²Ù‡ دستور تطبیقی Ùˆ ردهشناسی زبانهای ایرانی باشد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
زبان شناسی اجتماعی دریافت: 1404/4/29 | پذیرش: 1404/6/1 | انتشار: 1404/6/10