Arefi A, Karimpour Kasin R.
(2025). The Aesthetics of Conceptual Metaphor in Nahj al-Balagha’s Khutbat al-Qasi’ah According to the Lakoff and Johnson Theory [In Persian]. JSAL. 8(4), 133-157.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-203-fa.html
عارÙÛŒ اØÙ…د، کریم پور کاسین رضا.
(1404). زیبایی‌شناسی استعاره Ù…Ùهومی در خطبه قاصعه نهج البلاغه طبق نظریه لیکا٠و جانسون زبان کاوی کاربردی 8 (4) :157-133URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-203-fa.html
1- دکتری زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده ادبیات ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ Ùˆ زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران ، ahmad.arefi@yahoo.com
2- دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (1658 مشاهده)
Ù†Ù‡ØØ§Ù„بلاغه، بهعنوان اثری دینی رویکرد ادبی، با بهرهگیری از استعارههای Ù…Ùهومی متنوع ØŒ Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… عمیق دینی Ùˆ اخلاقی را با زبانی شیوا Ùˆ قابلÙهم بیان میکند تا انتقال Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… انتزاعی به ØªØØ±Ø¨ÛŒØ§Øª ØØ³ÛŒ تسهیل شود. این امر، Ú©Ù‡ هد٠آن Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ درک Ùˆ تأثیرگذاری بر مخاطب است، از طریق تکیه بر ساختار شناختی Ù†Ù‡ÙØªÙ‡ در استعارههای Ù…Ùهومی Ù…ØÙ‚Ù‚ میگردد. این پژوهش با تکیه بر نظریه استعاره Ù…Ùهومی لیکا٠و ØØ§Ù†Ø³ÙˆÙ†ØŒ به تØÙ„یل ØØ§Ù…ع استعارههای خطبه قاصعه (خطبه Û±Û¹Û²) پرداخته Ùˆ نقش چندوØÙ‡ÛŒ آنها را در تقویت زیباییشناسی ادبی Ùˆ انتقال اثربخش Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… دینی بررسی میکند. روش تØÙ‚یق Ú©ÛŒÙÛŒ Ùˆ تØÙ„یلی بوده Ùˆ بر Ø§Ø³ØªØ®Ø±Ø§Ø Ùˆ دستهبندی استعارهها بر اساس مدل لیکا٠و ØØ§Ù†Ø³ÙˆÙ† متمرکز است. استعارههای ساختاری (نظیر «Ø¹Ø²Øª الهی بهعنوان لباس»)ØŒ هستیشناختی (نظیر «ØªÛŒØ± وعید» بهعنوان شیء تهدیدآمیز) Ùˆ ØÙ‡ØªÛŒ (نظیر «Ø¢ØªØ´ تعصب» Ùˆ «ØªØ§Ø±ÛŒÚ©ÛŒ ØÙ‡Ø§Ù„ت») بهعنوان مؤلÙههای اصلی تØÙ„یل شدهاند. این نگاشتها، Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… انتزاعی مانند عزت، کبر Ùˆ گمراهی را به تصاویر ملموس تبدیل کرده Ùˆ درک شناختی آنها را برای مخاطب تسهیل میکنند. ÛŒØ§ÙØªÙ‡Ù‡Ø§ÛŒ پژوهش نشان میدهند Ú©Ù‡ زیباییشناسی این خطبه در ترکیب موÙقیتآمیز این سه دسته استعاره Ù†Ù‡ÙØªÙ‡ است. این استعارهها با Ø§ÛŒØØ§Ø¯ Ø§ÛŒØØ§Ø² بلاغی، ریتم منسØÙ… Ùˆ تصاویر بصری پویا، کلام را به سطØÛŒ والا از بلاغت ارتقا دادهاند. تضادهای معنایی عمیقی Ú©Ù‡ از تقابل Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ…ÛŒ چون لباس عزت در برابر کبر متضاد، یا نور ایمان در برابر آتش تعصب Ø§ÛŒØØ§Ø¯ میشود، تأثیر عاطÙÛŒ Ùˆ Ùکری عمیقی بر مخاطب میگذارد. از منظر دینی، این ملموسسازی، مخاطب را مستقیماً به تأمل در ÙØ¶Ø§ÛŒÙ„ تقوا Ùˆ ÙØ±ÙˆØªÙ†ÛŒ Ùˆ پرهیز از رذایل دعوت میکند. از منظر شناختی، این الگوهای استعاری، بازتابدهنده ساختارهای Ùکری Ø±Ø§ÛŒØ Ø¹ØµØ± امام (ع) بوده Ùˆ در عین ØØ§Ù„ØŒ به دلیل ماهیت ØÙ‡Ø§Ù†Ø´Ù…ولشان، قابلیت تطبیق با ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯Ù‡Ø§ÛŒ مختل٠را دارا هستند. در نهایت، استعارههای Ù…Ùهومی خطبه قاصعه نه تنها ابزارهای بلاغی، بلکه ساختارهای شناختی Ù…ØÙˆØ±ÛŒ هستند Ú©Ù‡ نقش ØÛŒØ§ØªÛŒ در هدایت اخلاقی Ùˆ تقویت ادراک مخاطب Ø§ÛŒÙØ§ میکنند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تØÙ„یل Ú¯ÙØªÙ…ان دریافت: 1404/5/29 | پذیرش: 1404/8/9 | انتشار: 1404/9/10