Naseri M, Taktabar Firouzjaei H, Ostovan T, Ahmadzadeh Qomi Z.
(2025). Cognitive Representation of the Concept of Greed in Persian and Egyptian Proverbs: A Langackerian Cognitive Grammar Perspective [In Persian]. JSAL. 8(3), 99-125.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-219-fa.html
ناصری مهدی، تک‌تبار Ùیروزجائی ØØ³ÛŒÙ†، استوان طاهره، اØÙ…دزاده قمی زهرا.
(1404). بازنمایی شناختی Ù…Ùهوم طمع در ضرب‌المثل‌های ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ Ùˆ مصری بر اساس چارچوب دستور شناختی لانگاکر زبان کاوی کاربردی 8 (3) :125-99URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-219-fa.html
1- دانشیار و عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران
2- دانشجوی دکتری رشته زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران (پردیس ÙØ§Ø±Ø§Ø¨ÛŒ)ØŒ قم، ایران ، ostovantahereh@gmail.com
3- کارشناسی ارشد مترجمی عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده: (1419 مشاهده)
ضربالمثلها یکی از بنیادیترین شاخههای ادبیات عامیانهاند Ùˆ بهعنوان ÙˆØ§ØØ¯Ù‡Ø§ÛŒ زبانی کوتاه، ÙØ´Ø±Ø¯Ù‡ Ùˆ استعاری، ØØ§Ù…Ù„ ذخایر عمیق ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒØŒ Ø§ØØªÙ…اعی Ùˆ اخلاقی ملتها هستند. مثل نهتنها بازتابی از ذهنیت Ùˆ نگرشهای اخلاقی ØØ§Ù…عه است، بلکه نقشی تعیینکننده در شکلدهی به الگوهای Ùکری Ùˆ تربیتی دارد. از اینرو، مطالعهٔ علمی ضربالمثلها میتواند ابزاری مؤثر برای شناخت ØÙ‡Ø§Ù†Ø¨ÛŒÙ†ÛŒ Ùˆ نظام ارزشی Ù†Ù‡ÙØªÙ‡ در زبان هر ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ باشد. پژوهش ØØ§Ø¶Ø± با رویکردی تطبیقی Ùˆ در چارچوب "دستور شناختی لانگاکر" (Û±Û³Û¹Û·) به بررسی بازنمایی Ù…Ùهوم «Ø·Ù…ع» در میان ضربالمثلهای ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ Ùˆ مصری میپردازد. زبان را بخشی از ÙØ±Ø§ÛŒÙ†Ø¯ شناخت انسان تلقی میکند Ùˆ ارتباطی بنیادی میان "صورت زبانی، معنا Ùˆ ØªØØ±Ø¨Ù‡Ù” ذهنی" برقرار میسازد. این نظریه بر سه مؤلÙÙ‡Ù” اصلی یعنی نمایهسازی شناختی ØŒ طرØÙˆØ§Ø±Ù‡Ù” Ù…Ùهومی (الگوی بازنمایی ذهنی) Ùˆ ÙˆØÙ‡Ù†Ù…ایی استوار است. بهکارگیری این مؤلÙهها در بررسی ضربالمثلها Ú©Ù…Ú© میکند تا لایههای Ù…Ùهومی پنهان در ساختهای زبانی Ùˆ استعاری آشکار شود Ùˆ رابطهٔ میان زبان، شناخت Ùˆ ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ بهصورت نظاممند تبیین گردد. منابع ضربالمثلهای مصری از کتاب "الأمثال العامیه" اثر اØÙ…د تیمور باشا انتخاب شده است. روش تØÙ‚یق توصیÙÛŒ–تØÙ„یلی Ùˆ تطبیقی است. Ù†ØªØ§ÛŒØ Ù†Ø´Ø§Ù† میدهد Ú©Ù‡ در ضربالمثلهای ÙØ§Ø±Ø³ÛŒØŒ طمع بر اساس "طرØÙˆØ§Ø±Ù‡Ù” علّت–نتیØÙ‡Ù” اخلاقی مستقیم" Ùˆ با تأکید بر ÙˆØÙ‡Ù†Ù…ایی Ù‡Ù†ØØ§Ø±ÛŒ Ùˆ ارزشداورانه بازنمایی میگردد؛ در این ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ØŒ مسئلهٔ طمع بیشتر در قالب "Ù†ØµÛŒØØª اخلاقی Ùˆ اندرز" Ù…Ø·Ø±Ø Ù…ÛŒØ´ÙˆØ¯. در مقابل، ضربالمثلهای مصری، طمع را بهصورت "تصویرسازی شناختی Ùˆ Ø±ÙØªØ§Ø±ÛŒ" بازنمایی میکنند Ú©Ù‡ در آن Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… از طریق استعارههای ØØ³ÛŒ چون «Ø´Ú©Ø§Ø±Ú†ÛŒ–طعمه»ØŒ «Ø¸Ø±Ùیت–پرشدگی ناممکن» Ùˆ «ØØ±Ú©Øª–ÙØ±ØØ§Ù…» منتقل میگردد. در ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ ÙØ§Ø±Ø³ÛŒØŒ بازنمایی طمع گرایش به "اخلاقمØÙˆØ±ÛŒ انتزاعی Ùˆ داوری ارزشی" دارد، ØØ§Ù„ آنکه ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ مصری بر "ØªØØ±Ø¨Ù‡Ù” ØØ³Ù…انی، شهودی Ùˆ زیستمØÙˆØ±" تمرکز دارد. هر دو ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ØŒ طمع را منشأ سقوط Ùˆ نابودی معرÙÛŒ میکنند، اما مسیر شناختی انتقال معنا در ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ مبتنی بر عقلانیت اخلاقی Ùˆ در مصری بر عینیّت Ø±ÙØªØ§Ø±ÛŒ است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
پژوهش‌های زبانی دریافت: 1404/4/9 | پذیرش: 1404/5/28 | انتشار: 1404/6/10