XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Naseri M, Taktabar Firouzjaei H, Ostovan T, Ahmadzadeh Qomi Z. (2025). Cognitive Representation of the Concept of Greed in Persian and Egyptian Proverbs: A Langackerian Cognitive Grammar Perspective [In Persian]. JSAL. 8(3), 99-125.
URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-219-fa.html
ناصری مهدی، تک‌تبار فیروزجائی حسین، استوان طاهره، احمدزاده قمی زهرا.(1404). بازنمایی شناختی مفهوم طمع در ضرب‌المثل‌های فارسی Ùˆ مصری بر اساس چارچوب دستور شناختی لانگاکر زبان کاوی کاربردی 8 (3) :125-99

URL: http://jsal.ierf.ir/article-1-219-fa.html


1- دانشیار و عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران
2- دانشجوی دکتری رشته زبان Ùˆ ادبیات عربی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران (پردیس فارابی)ØŒ قم، ایران ، ostovantahereh@gmail.com
3- کارشناسی ارشد مترجمی عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده:   (1419 مشاهده)
ضرب‌المثل‌ها یکی از بنیادی‌ترین شاخه‌های ادبیات عامیانه‌اند Ùˆ به‌عنوان واحدهای زبانی کوتاه، فشرده Ùˆ استعاری، حامل ذخایر عمیق فرهنگی، اØ‌تماعی Ùˆ اخلاقی ملت‌ها هستند. مثل نه‌تنها بازتابی از ذهنیت Ùˆ نگرش‌های اخلاقی Ø‌امعه‌ است، بلکه نقشی تعیین‌کننده در Ø´Ú©Ù„‌دهی به الگوهای فکری Ùˆ تربیتی دارد. از این‌رو، مطالعهٔ علمی ضرب‌المثل‌ها Ù…ÛŒ‌تواند ابزاری مؤثر برای شناخت Ø‌هان‌بینی Ùˆ نظام ارزشی نهفته در زبان هر فرهنگ باشد.  پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی Ùˆ در چارچوب "دستور شناختی لانگاکر" (Û±Û³Û¹Û·) به بررسی بازنمایی مفهوم «Ø·Ù…ع» در میان ضرب‌المثل‌های فارسی Ùˆ مصری Ù…ÛŒ‌پردازد. زبان را بخشی از فرایند شناخت انسان تلقی Ù…ÛŒ‌کند Ùˆ ارتباطی بنیادی میان "صورت زبانی، معنا Ùˆ تØ‌ربهٔ ذهنی" برقرار Ù…ÛŒ‌سازد. این نظریه بر سه مؤلفهٔ اصلی یعنی نمایه‌سازی شناختی ØŒ طرحوارهٔ مفهومی (الگوی بازنمایی ذهنی) Ùˆ ÙˆØ‌Ù‡‌نمایی استوار است. به‌کارگیری این مؤلفه‌ها در بررسی ضرب‌المثل‌ها Ú©Ù…Ú© Ù…ÛŒ‌کند تا لایه‌های مفهومی پنهان در ساخت‌های زبانی Ùˆ استعاری آشکار شود Ùˆ رابطهٔ میان زبان، شناخت Ùˆ فرهنگ به‌صورت نظام‌مند تبیین گردد. منابع ضرب‌المثل‌های مصری از کتاب "الأمثال العامیه" اثر احمد تیمور باشا انتخاب شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی Ùˆ تطبیقی است. نتایØ‌ نشان Ù…ÛŒ‌دهد Ú©Ù‡ در ضرب‌المثل‌های فارسی، طمع بر اساس "طرحوارهٔ علّت–نتیØ‌Ù‡Ù” اخلاقی مستقیم" Ùˆ با تأکید بر ÙˆØ‌Ù‡‌نمایی هنØ‌اری Ùˆ ارزش‌داورانه بازنمایی Ù…ÛŒ‌گردد؛ در این فرهنگ، مسئلهٔ طمع بیشتر در قالب "نصیحت اخلاقی Ùˆ اندرز" مطرح Ù…ÛŒ‌شود. در مقابل، ضرب‌المثل‌های مصری، طمع را به‌صورت "تصویرسازی شناختی Ùˆ رفتاری" بازنمایی Ù…ÛŒ‌کنند Ú©Ù‡ در آن مفاهیم از طریق استعاره‌های حسی چون «Ø´Ú©Ø§Ø±Ú†ÛŒ–طعمه»ØŒ «Ø¸Ø±ÙÛŒØª–پرشدگی ناممکن» Ùˆ «Ø­Ø±Ú©Øª–فرØ‌ام» منتقل Ù…ÛŒ‌گردد.  در فرهنگ فارسی، بازنمایی طمع گرایش به "اخلاق‌محوری انتزاعی Ùˆ داوری ارزشی" دارد، حال آن‌Ú©Ù‡ فرهنگ مصری بر "تØ‌ربهٔ Ø‌سمانی، شهودی Ùˆ زیست‌محور" تمرکز دارد. هر دو فرهنگ، طمع را منشأ سقوط Ùˆ نابودی معرفی Ù…ÛŒ‌کنند، اما مسیر شناختی انتقال معنا در فارسی مبتنی بر عقلانیت اخلاقی Ùˆ در مصری بر عینیّت رفتاری است.
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: پژوهش‌های زبانی
دریافت: 1404/4/9 | پذیرش: 1404/5/28 | انتشار: 1404/6/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.